
- توضیح
- برنامه آموزشی
- نظرات
گام دوم برای ورود به حرفه تسهیلگری فلسفه برای کودکان
خانه خرد و خیال در پاییز ۱۴۰۵ «دوره پیشرفته پرورش تسهیلگر فبک» را برگزار میکند.
این دوره برای کسانی طراحی شده است که پس از آشنایی اولیه با فلسفه برای کودکان، میخواهند از مرحله شناخت به مرحله اجرا و تسلط حرفهای برسند. دوره از ۱۴ آبان آغاز میشود و مهلت ثبتنام تا ۱۱ آبان است.
معرفی دوره
فلسفه برای کودکان (فبک) رویکردی آموزشی و پرورشی است که کودکان را به پرسشگری، گفتوگو و اندیشیدن درباره مفاهیم بنیادین زندگی دعوت میکند.
محور کار در این رویکرد «حلقه کندوکاو» است؛ فضایی که در آن کودکان با راهنمایی تسهیلگر، بهجای دریافت پاسخ آماده، خودشان میاندیشند، گوش میدهند، نقد میکنند و با هم به فهم تازهای میرسند. کیفیت چنین حلقهای بیش از هر چیز به توانایی تسهیلگر بستگی دارد.
دوره پیشرفته پرورش تسهیلگر فبک برای روانشناسان کودک، والدین، معلمها و تسهیلگران حوزه کودک مناسب است.
این دوره بر پایه یک برنامه منسجم ششبخشی طراحی شده و شرکتکنندگان را از مبانی نظری تا اجرای عملی حلقه کندوکاو همراهی میکند.

چرا این دوره ضروری است؟
در سالهای اخیر علاقه به فلسفه برای کودکان در میان معلمان، والدین و فعالان حوزه کودک رشد چشمگیری داشته است. اما آشنایی کوتاهمدت با این رویکرد، برای اجرای درست آن کافی نیست.
تسهیلگری فبک با تدریس رایج تفاوت بنیادین دارد: تسهیلگر پاسخ نمیدهد، بلکه پرسش میپروراند؛ قضاوت نمیکند، بلکه شرایط اندیشیدن را فراهم میکند. این جابهجایی نقش، مهارت و تمرین جدی میطلبد.
بدون آموزش تخصصی، احتمال دارد جلسههای فلسفه برای کودکان به کلاس اخلاق، بحثهای بیهدف یا انتقال مستقیم نظر بزرگترها تبدیل شود.
تسهیلگر باید بداند چگونه با صدای غالب یک کودک، سکوت کودکی دیگر، تعارض میان اعضای حلقه یا انحراف از موضوع روبهرو شود، و چگونه پرسشها را با سطح رشد کودک متناسب کند. دوره پیشرفته دقیقاً برای پر کردن این فاصله میان «دانستن» و «توانستن» طراحی شده است.
بیشتر بخوانید: کارگاههای مغالطه در خانواده ، رسانه و سیاست
جامعیت برنامه دوره
برنامه دوره چهار محور اصلی را پوشش میدهد: مبانی نظری، شناخت کودک، مهارتهای اجرایی و ارزشیابی. هر بخش را مدرسی با تخصص مرتبط برعهده دارد و جلسات بهصورت کارگاهی و تعاملی پیش میرود.
بخش اول: مبانی، تاریخچه، حلقه کندوکاو و طرح درس (دکتر روحالله کریمی)
این بخش در ۱۴ و ۲۱ آبان، هر جلسه از ساعت ۱۴ تا ۱۸ برگزار میشود. در آن تعریف دقیق فبک و تمایز آن از آموزش تاریخ فلسفه، تفاوت تسهیلگری با معلم بودن، خاستگاه فکری این رویکرد (دیویی، لیپمن و شارپ) و مسیر ورود آن به ایران بررسی میشود.
شرکتکنندگان با مراحل شکلگیری حلقه کندوکاو، انواع طرح درس و برنامه درسی در فبک و همچنین محرکها و مهارتهایی که فبک به دنبال تقویت آنهاست آشنا میشوند.

بخش دوم: روانشناسی رشد کودک (دکتر فاطمه حسینزاده)
این بخش در ۲۸ آبان و ۵ آذر، ساعت ۱۴ تا ۱۸ برگزار میشود. هدف آن درک مراحل رشد شناختی، اخلاقی و زبانی کودک و توانایی تطبیق پرسشها و محرکها با سطح رشد مخاطب است.
شرکتکنندگان مرز تفکر عینی کودک و تفکر انتزاعی نوجوان را میشناسند؛ مهارتی که انتخاب درست پرسش و متن را ممکن میکند.
بخش سوم: تفکر نقادانه، مراقبتی و مشارکتی (دکتر محمدرضا واعظ)
این بخش در ۱۹ و ۲۶ آذر، ساعت ۱۴ تا ۱۸ برگزار میشود. مفهوم و مؤلفههای تفکر نقادانه، مراقبتی و مشارکتی در حلقه کندوکاو، سه ضلع اصلی گفتوگوی فلسفی در فبک، در این جلسات بررسی میشود.
بخش چهارم: مهارتها و تکنیکهای اجرای کلاس (دکتر کاوه رستمی)
این بخش در ۱۲ آذر و ۳ دی، ساعت ۱۴ تا ۱۸ برگزار میشود و جنبه عملیترین بخش دوره است. شرکتکنندگان بر فنون آغاز، پیشبرد و پایانبندی جلسه مسلط میشوند، یاد میگیرند بهجای تشویق و تنبیه از بازخورد استفاده کنند و راهکار مدیریت موقعیتهای چالشبرانگیز مانند صدای غالب، سکوت، تعارض و انحراف از موضوع را تمرین میکنند. ویژگیهای یک تسهیلگر حرفهای نیز در همین بخش بررسی میشود.
بخش پنجم: تفکر اخلاقی، مفاهیم فلسفی و ارزشیابی (دکتر علیرضا دری و گروه مدرسین)
این بخش در ۱۰ و ۱۷ دی، ساعت ۱۴ تا ۱۸ آغاز میشود. موضوع محوری آن تمایز پرورش تفکر اخلاقی از اخلاقآموزی مستقیم است؛ اینکه چگونه میتوان دوراهیهای اخلاقی را بدون جهتدهی به پاسخ «درست» مطرح کرد و با رویکردهای اخلاقی در سطحی قابلفهم برای کودکان آشنا شد.
در ادامه، مهمترین مفاهیم فلسفی که هر تسهیلگر فبک باید با آنها آشنا باشد معرفی میشود و بحث ارزشیابی در فبک مطرح میگردد: ارزشیابیای که با ارزشیابی متعارف تفاوت دارد، به شاخصهای کیفی رشد فلسفی و فکری، ابزارهای مشاهده و پروندهمحور تکیه میکند و از نمرهدهی پرهیز میکند.
بخش ششم: اجرای حلقه کندوکاو (گروه مدرسین)
دو جلسه پایانی در اواخر دیماه و بهمنماه، برگزار میشود. در این جلسه شرکتکنندگان آموختههای دوره را در قالب اجرای عملی حلقه کندوکاو، حول مفاهیم پرتکرار، به کار میگیرند و با حضور مدرسین بازخورد دریافت میکنند.
سابقه برگزاری دوره مقدماتی در تابستان ۱۴۰۵
این دوره ادامه مسیری است که در تابستان ۱۴۰۵ با دوره مقدماتی «فلسفه برای کودکان چیست؟ چرا؟ چگونه؟» آغاز شد.
آن دوره، با عنوان فرعی «آشنایی با اهداف و مبانی حرفه تسهیلگری فبک»، در شهریور برگزار شد.
دوازده مدرس و پژوهشگر در مدرسه تابستانه حضور داشتند:
دکتر روحالله کریمی، دکتر یحیی قائدی، دکتر فرزانه شهرتاش، دکتر محمدرضا واعظ، دکتر حامد صفاییپور، دکتر غزاله حجتی، دکتر کاوه رستمی، دکتر حسین بیات، دکتر فاطمه حسینزاده (دبیر علمی و اجرایی نشست)، دکتر علیرضا دری، دکتر علیاکبر ترابیان و فریده مدرسزاده.
استقبال از آن دوره نشان داد نیاز جدی به آموزش منظم و حرفهای در این حوزه وجود دارد. دوره پیشرفته پاسخ به همین نیاز است و مسیر را از آشنایی کلی به آموزش تخصصی ادامه میدهد.
ویژگیها و شرایط شرکت
- مقدمه ضروری: گذراندن دوره کارورزی و آشنایی با حرفه تسهیلگری فبک، مقدمه لازم برای ورود به دوره است.
- گواهی معتبر: در پایان دوره، گواهی معتبر به شرکتکنندگان ارائه میشود.
- ساختار کارگاهی: هر مدرس هشت ساعت کارگاه و دو ساعت حلقه کندوکاو برگزار میکند.
- مخاطبان: روانشناسان کودک، والدین، معلمها و تسهیلگران حوزه کودک.
تخفیفها و ثبتنام
مهلت ثبتنام تا ۱۱ آبان است و کلاسها از ۱۴ آبان آغاز میشود. ثبتنام زودهنگام تا ۷ آبان با تخفیف همراه است و برای ثبتنام گروهی نیز تخفیف در نظر گرفته شده است.
برای ثبتنام و دریافت اطلاعات بیشتر، با شماره ۰۹۱۵۵۳۷۶۹۵۳ تماس بگیرید.


